| Intro | Russian scientist |
| Was |
Scientist Politician |
| From | Russia |
| Type |
Science Politics |
| Gender | male |
| Birth | 12 February 1873, Nizhny Novgorod Governorate, Russian Empire |
| Death |
8 December 1942, Tashkent, Tashkent State (aged 69 years) |
| Star sign | Aquarius |
Сумгин Михаил Иванович (24 февраль 1873 йыл — 8 декабрь 1942 йыл) — совет ғалимы, геокриологияның (мәңгелек туңлыҡ тураһында фәнде) нигеҙләүселәренең береһе.
Биографияһы
Михаи́л Ива́нович Сумги́н 1873 йылдың 24 февралендә Түбәнге Новгород губернаһы Крапивка ауылында тыуған. Милләте — эрзя.
Түбәнге Новгород губернаһынан Бөтә Рәсәй Ойоштороу йыйылышына һайлауҙарҙа эсерҙар партияһы исемлегендә була. 1922 йылда НКВД органдарына сәйәсәт менән шөғөлләнмәҫкә «һүҙ биргән».
1929 йылда уның инициативаһы буйынса һәм академик В. И. Вернадский ярҙамында СССР Фәндәр Академияһында академик В. А. Обручев рәйеслегендә даими эшләүсе Мәңге туңлыҡты өйрәнеү буйынса комиссия ойошторола.
1932—1934 йылдарҙа «Байкал-Амур магистрале» трассаһын өйрәнеү өсөн тикшеренеүҙәр партиялары ойоштора.
1939 йылда Мәңге туңлыҡты өйрәнеү буйынса комиссия СССР Фәндәр Академияһының В. А. Обручев исемендәге Мәңге туңлыҡты өйрәнеү институты тип үҙгәртелә. Был институттың барлыҡ тиерлек хеҙмәткәрҙәре М. И. Сумгин тарафынан йәлеп ителгәндәр һәм әҙерләнгәндәр.
1942 йылдың 8 декабрендә Ташкентта эвакуацияла вафат була.
Төп хеҙмәттәре
- Вечная мерзлота почвы в пределах СССР. — М., 1927.
- Общее мерзлотоведение. — М., 1940.
Иҫкәрмәләр
Әҙәбиәт
- Качурин С. П., Яновский В. К. Михаил Иванович Сумгин (рус.) // Известия Академии Наук СССР. Серия Географическая : журнал. — М., 1952. — № 6.
- Общее мерзлотоведение (геокриология) / Под ред. В. А. Кудрявцева. — М.: Изд-во МГУ, 1978.
- Молявко Г. И., Франчук В. П., Куличенко В. Г. Геологи. Географы: Биографический справочник / Отв. ред.: И. А. Федосеев, Е. Ф. Шнюков; Рец.: Р. А. Заездный, Е. К. Лазаренко — Киев: Наукова думка, 1985. — Б. 260. — 352 б. — 20000 экз. (в пер.)
Һылтанмалар
- Сумгин, Михаил Иванович