| Intro | Indischer Schriftsteller |
| A.K.A. | Gopal Krushna Patnaik, Kabikalahansa |
| Was | Writer |
| From | India |
| Type | Literature |
| Gender | male |
| Birth | 1784, Paralakhemundi |
| Death |
1862 (aged 78 years) |
କବିକଳହଂସ ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ (୧୭୮୪ – ୧୮୬୨) ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି ଥିଲେ । ସେ ରାଧା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରେମଲୀଳା ଉପରେ ଆଧାରିତ ଶୃଙ୍ଗାରରସ ଭିତ୍ତିକ ଅନେକ କବିତା, କିଛି ଛାନ୍ଦ, ଚଉପଦୀ, ଭକ୍ତି ସଙ୍ଗିତ, ଭଜନ ଓ ଜଣାଣ, କୋଇଲି, ଚଉତିଶା ଆଦି ସନ୍ଦେଶ ଗୀତିକା ସମେତ ବାତ୍ସଲ୍ୟ ରସ ମିଶ୍ରିତ କେତେକ କବିତା ରଚନା କରିଥିଲେ । ‘ଉଠିଲୁ ଏଡ଼େ ବେଗି କାହିଁକି ରେ’, ‘ଅନୁସରିତ ପ୍ରଭୋ କାଳଯାକ ଗଲା ସରିତ’, ‘ଗଜରାଜ ଗମନୀ ଆଜ କି ରେ’, ‘ସଙ୍ଗିନୀରେ ରାସ ରଙ୍ଗିନୀରେ’ ଇତ୍ୟାଦି ତାଙ୍କ ରଚିତ ଲୋକପ୍ରିୟ ରଚନା ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ତାଙ୍କ କବିତାଗୁଡ଼ିକ ସଂଗୃହିତ ହୋଇ ରଚନାବଳୀ ବା ଗ୍ରନ୍ଥାବଳୀ ଭାବେ ଅନେକବାର ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି ।
ଜୀବନୀ
ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ ୧୭୮୪ ମସିହାରେ ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାର ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ସହରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପିତଙ୍କ ନାମ ବନବାସୀ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଲଳିତା ଦେଈ । ସେ ପ୍ରାୟ କୋଡ଼ିଏ ବର୍ଷ ବୟସରେ ହୀରା ଦେଈଙ୍କ ସହିତ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ପ୍ରଥମେ ପାରଳା ମହାରାଜାଙ୍କ ପାଖରେ ପାଞ୍ଜିଆ ହିସାବରେ କାମ କରୁଥିଲେ । ପରେ ତାଙ୍କର କବି ପ୍ରତିଭାର ପରିଚୟ ପାଇ ମହାରାଜା ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଦରବାରରେ ଏକ ସମ୍ମାନ ଜନକ ପଦବୀ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।
ବଂଶାବଳୀ
ଗୋପାକୃଷ୍ଣଙ୍କ ବଂଶାବଳୀ
| ନନ୍ଦକିଶୋର | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ଭାସ୍କର | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ବଂଶୀଧାରୀ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ବନବାସୀ | ବ୍ରଜବାସୀ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ଗୌରଚନ୍ଦ୍ର | ହରିବନ୍ଧୁ (କବି) | କରୁଣାନିଧି (ବାଲ୍ୟମୃତ) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ଗୋପୀନାଥ | ବୈଷ୍ଣବ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ରାମକୃଷ୍ଣ | ସୂର୍ଯ୍ୟନାରାୟଣ | ନୀଳମଣି | ବନବାସୀ | ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର | ଚକ୍ରପାଣି | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ରଚନାବଳୀ
ମୁଦ୍ରଣ
ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ କବିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ହୋଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କର ରଚନାବଳୀ ବହୁ ଗବେଷକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଙ୍ଗୃହୀତ ହୋଇ ଅନେକ ଥର ତାଙ୍କ ରଚନାବଳୀ ବା ଗ୍ରନ୍ଥାବଳୀ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି । ତଳେ ତାହାର ତାଲିକା ଦିଆହୋଇଛି ।
| କ୍ରମ | ନାମ | ସଂକଳନକାରୀ | ଜୀବନ କାଳ | ପ୍ରକାଶନ ବର୍ଷ | ପ୍ରକାଶକ | ଅଧିକ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ୧ | ସଙ୍ଗୀତ ସାଗର | ଦାମୋଦର ପଟ୍ଟନାୟକ | ୧୮୬୫-୧୯୧୫ | ୧୮୮୯ରୁ ୧୯୦୩ | ଏହାର ଛଅଟି ତରଙ୍ଗ ୧୮୮୯ରୁ ୧୯୦୩ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶିର ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରଥମ ତରଙ୍ଗ ଭୂମିକାରେ ସଂକଳନକାରୀ ଢେଙ୍କାନାଳର ଦାମୋଦର ପଟ୍ଟନାୟକ ଲେଖିଛନ୍ତି- “ଆମ୍ଭେ ଅନେକ ଯତ୍ନ ଓ ପରିଶ୍ରମ ସହକାରେ ସେମାନଙ୍କ (କବିସୂର୍ଯ୍ୟ, ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ, ବନମାଳୀ, ରାମକୃଷ୍ଣ ଓ ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ) ଯେଉଂ ସବୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୀତ ସଂଗ୍ରହ କରିଅଛୁଁ, ତହିଁ ମଧ୍ୟରୁ ଏକଶତ ଗୀତ ପ୍ରଥମ ତରଙ୍ଗରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା ।” | |
| ୨ | ଚଉପଦୀ ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ | ପଣ୍ଡିତ ଗୋବିନ୍ଦ ରଥ | ୧୮୪୮-୧୯୧୮ | ୧୮୯୫ | କଟକ ପ୍ରିଣ୍ଟିଂ କମ୍ପାନୀ, କଟକ | ଏଥିରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କବିଙ୍କ ଚଉପଦୀ ସହ ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚଉପଦୀ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି । |
| ୩ | ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ କୋଇଲି | ୧୮୯୫ | ଗଜପତି ପ୍ରେସ, ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି | ଏହା କବିଙ୍କ ଏକ ପ୍ରାଥମିକ ପ୍ରକାଶିତ ରଚନା । ପଦ୍ମନାଭ ନାରାୟଣ ଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଂଶୋଧିତ ହୋଇଥିଲା । | ||
| ୪ | ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ସଙ୍ଗୀତ | ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ରାଜଗୁରୁ, ରଘୁନାଥ ପରିଛା | ୧୯୧୩ | କଟକ ପ୍ରିଣ୍ଟିଂ କମ୍ପାନୀ, କଟକ | ||
| ୫ | ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ପଦାବଳୀ | ରାମକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ (ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଣନାତି) | ୧୯୧୯ | ୩୦୭ ଗୋଟି ଗୀତ ସଂକଳିତ ହୋଇ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡିର ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣଦେବଙ୍କ ପୃଷ୍ଠପୋଷକତାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । | ||
| ୬ | ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ପଦ୍ୟାବଳୀ | ୧୯୪୯ | କୃପାସିନ୍ଧୁ ନରେନ୍ଦ୍ର ଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପାଦିତ ଓ ବ୍ରହ୍ମପୁରର ସୀମାଦ୍ରି ପଣ୍ଡାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ । | |||
| ୭ | ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ଗ୍ରନ୍ଥାବଳୀ ଓ ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ପଦାବଳୀ | ବାବାଜୀ ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ଦାସ | ୧୮୯୦-୧୯୬୨ | ଦୁଇ ଖଣ୍ଡରେ, ୧୯୫୯-୬୦ | ଏଥିରେ ୬୧୯ ଗୋଟି ସଙ୍ଗୀତ ସଂକଳିତ ହୋଇଛି । ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡିର ଖାରଡ଼ା ଗ୍ରାମରେ ଥିବା ରାଧାକାନ୍ତ ମଠର ମହନ୍ତ ବାବାଜୀ ଗୋପାଳ ଦାସଙ୍କ ଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୩୦୦ କବିତା ସଂଗ୍ରହ କରି ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ଏଥିରେ ସନ୍ନିବେଶିର କରିଥିଲେ । | |
| ୮ | ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ପଦାବଳୀ | କବିଚନ୍ଦ୍ର କାଳୀଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ | ୧୮୯୭-୧୯୭୮ | ୧୯୫୯ | ||
| ୯ | ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ଗ୍ରନ୍ଥାବଳୀ | ସରୋଜକୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ | ୧୯୬୯ | ଓଡ଼ିଶା କୋହେନୂର ପ୍ରେସ, କଟକ | ||
| ୧୦ | ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ରଚନାବଳୀ | ଡଃ କୃଷ୍ଣଚରଣ ବେହେରା | ୨୦୦୨ | ସାହିତ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶନ, ଗୋପାଳପୁର, କଟକ |